17-05-07

Dwarse fricties volgens Cyriax

Dwarse fricties is een locaal uitgevoerde massage, waarbij vinger- of duimtop dwars over de spiervezels wordt bewogen.

 

Er zijn verschillende varianten:

Dwarse fricties kunnen uitgevoerd worden met:

  • Duim
  • Wijsvinger, versterkt door middelvinger
  • Ringvinger, versterkt door wijsvinger
  • Ringvinger, versterkt door middelvinger
  • Twee of drie vingertoppen
  • Knijpgreep tussen duim en vingers


Werking

  • Mechanisch: Mobiliseren van het weefsel met als resultaat het voorkomen van adhesies in acute gevallen en het losmaken in subacute en chronische gevallen.
  • Locaal biochemisch: Verdwijnen van locale ontstekingsreactie door vrijkomen van chemische stoffen (o.a. histamine en serotonine uit kapotgewreven mestcellen)


Tips voor uitvoeren van Dwarse Fricties

  1. De frictie moet nauwkeurig gelocaliseerd gegeven worden.
  2. De behandelende vinger en huid van de patiënt moeten als één geheel bewegen.
  3. De behandeling dwars op de spiervezel of dwars op de spierpees geven.
  4. Voldoende amplitudo (de beweging moet de gehele verkleving omvatten).
  5. Voldoende dieptewerking (een dwarse frictie mag gevoelig zijn, maar niet pijnlijk).
  6. Een goede uitgangshouding aannemen:
    • Bij letsel in spierbuik: spieren ontspannen
    • Bij letsel in pees: varieert van de aandoening
    • Bij letsel in pees met peesschede: pees in gerekte stand houden bij uitvoeren van dwarse fricties
    • Bij letsel in ligament: bij voorkeur in gerekte stand behandelen
  7. Krachtbesparend werken:
    • In 2 tijden: spannen en ontspannen
    • Meebewegen in pols, elleboog en schouder
  8. Intervaltussen twee behandelingen verlengen wanneer de getroffen structuur te gevoelog blijkt te zijn. Nooit de druk of duur (intensiteit) verminderen.
  9. Behandeling stoppen indien nodig.
dwarse frictie1dwarse frictie2
 


Indicaties

  1. Overreking en partiële scheur van spieren:
    • Recent trauma: Voorzichtige dwarse fricties vanaf de 2de dag gevolgd door actieve en eventueel electrische contracties.
    • Oud trauma: Intensieve diepe dwarse fricties om verklevingen (adhesies) te verbreken - actieve spiercontracties - voorzichtige rekkingen.
  2. Overreking en partiële scheur van spier-peesovergang:
    • 1ste week: dagelijk diepe dwarse fricties
    • later: minder frequent
  3. Peesletsels: dwarse fricties & rekkingen. Totale scheur dient operatief behandeld te worden of geïmmobiliseerd te worden.
  4. Overrekking en partiële scheur van ligamenten:
    • Recent trauma: direct voorzichtig enkele dwarse fricties toepassen om verkleving (adhesie) te voorkomen, daarna actief en passief mobiliseren binnen de pijngrens.
    • Oud trauma: diepe dwarse fricties, losmaken van verklevingen en actieve mobilisatie. Uitzonderingen:
            • Dorsale en collaterale ligamenten
            • Meniscotibiale ligamenten van de knie
            • Ligamentum deltoideum van de enkel

Contraindicaties

  1. Bacteriële ontstekingen
  2. Traumatische artritis van elleboog
  3. Calcificaties (verbeningen) van weke delen
  4. Rheumatoïde artritis of tendinitis
  5. Bursae
  6. Zenuwweefsel
  7. Gedenerveerde spieren
  8. Periostitis
  9. Oedeem